คุณรู้ไหมว่า P&ID ไม่ได้ย่อมาจาก “Process & Instrumentation Diagram” อย่างที่หลายคนเข้าใจผิด? จริงๆ แล้วมันคือ “Piping & Instrumentation Diagram” อย่าให้เข้าใจผิดจนพลาดในการออกแบบ! มาดู 3 เคล็ดลับสำคัญที่ต้องรู้
.
1. ใช้มาตรฐานให้ถูกต้อง (ISA 5.1 คือเพื่อนของคุณ!)
มาตรฐานที่ P&ID ทั่วโลกใช้อ้างอิง คือ ANSI/ISA-5.1 (ค้นหาเวอร์ชัน 2009 ได้ในอินเทอร์เน็ต) แต่วิศวกรหลายคนกลับ “มโน” สัญลักษณ์ขึ้นมาเองโดยไม่ศึกษาให้ดีก่อน
– ถ้าคุณเจอสัญลักษณ์ที่ไม่เข้าใจใน Legend & Symbol Page อย่าคิดเองเออเอง! ควรอ้างอิงจาก ISA 5.1 เพื่อความถูกต้อง
.
2. ตำแหน่ง & สัญลักษณ์ต้องชัดเจน “What & Where”
P&ID ที่ดีต้อง สื่อสารได้ชัดเจนว่าอุปกรณ์และ Control Loop อยู่ตรงไหน
ใช้สัญลักษณ์เหล่านี้ช่วย:
– กรอบสี่เหลี่ยม = อุปกรณ์นี้มีการแสดงผลที่หน้าจอควบคุม
– ขีดกลางแนวตั้ง = บอกตำแหน่งของอุปกรณ์ (Local/Remote)
– สี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด = ใช้ PLC ควบคุม
– ดาวเยอะ = ฟีเจอร์สำคัญที่มักเจอใน P&ID บ่อยๆ
.
3. ใช้เส้น & สัญลักษณ์ให้ถูกต้อง (Instrument & Control Signal)
Instrument Line & Control Signal เป็นอีกหนึ่งเรื่องที่คนทำ P&ID ต้องเข้าใจให้ถ่องแท้
ตัวอย่างเส้นสัญญาณที่ใช้บ่อย
– Electrical Signal (4-20mA) – สื่อถึงสัญญาณจาก Transmitter
– Pneumatic Signal (ลม) – ใช้ในอุตสาหกรรมที่มี วาล์วเสี่ยงไวไฟ เพราะปลอดภัยกว่าการใช้ไฟฟ้า
– หลีกเลี่ยงการใช้ Solenoid Valve ควบคุมวาล์วโดยตรง เพราะอาจเกิดประกายไฟสะสมที่วาล์ว!