หลายคนสับสนระหว่าง PFD (Process Flow Diagram) กับ P&ID

April 02, 2026

ChemEngEdu Knowledge Sharing

PFD = แผนภาพใหญ่ เห็นภาพรวม process, major equipment, material balance
P&ID = แผนภาพละเอียด เห็น instrument, valve, line number
แต่ปัญหาที่เจอบ่อยคือ… วิศวกรใหม่ หรือฝ่าย Support อ่าน PFD แล้วจับไม่ถูกว่าต้องมองอะไรเป็นอันดับแรก
.
3 จุดสำคัญที่ควรโฟกัสเวลาอ่าน PFD
Feed & Product Stream → ดูให้ชัดว่า feed เข้าไหน, product ออกตรงไหน (เช่น Crude Distillation: feed เข้า column, product cut ออกหลายทาง)
Major Equipment → พยายาม trace จาก Reactor → Heat Exchanger → Separator → Column ให้ครบ flow loop
Energy Integration → มองหา pre-heater, reboiler, cooler เพื่อเข้าใจการใช้พลังงาน
.
Case ตัวอย่าง:
ใน Crude Oil Fractionation ถ้าไม่เข้าใจว่า pre-heat train ทำงานยังไง → จะไม่รู้เลยว่าทำไม column ประหยัดพลังงาน
ใน Catalytic Reforming ถ้า trace recycle gas line ไม่เจอ → จะไม่เข้าใจว่า pressure ทำไมต้องคงค่า หรือ catalyst เสื่อมแล้ว process เปลี่ยนยังไง
.
พอเข้าใจ 3 จุดนี้ → PFD ที่เคย “งงทั้งวัน” จะเริ่มอ่านง่ายขึ้นทันที